coaching4smart

Efekt nagrody i kary

In Codzienne wpisy o narzędziach w coachingu on 03/11/2014 at 04:00

Badania wskazują, że ludzie szybciej dyskontują przyszłą nagrodę niż karę. W eksperymencie Thadlera proszono osobę badaną, aby wyobraziła sobie wygranie na loterii pewnej kwoty. Wygraną mogła odebrać od razu, bądź z pewnym opóźnieniem. Badany miał określić kwotę y, która byłaby taka samo atrakcyjna dla niego, jak kwota wygrana. W drugiej wersji badany miał sobie wyobrazić, że otrzymał mandat w kwocie a, a następnie określić kwotę b, która byłaby równie uciążliwa dla niego, jak a. Okazało się, że nagroda jest silniej dyskontowana niż kara.

Przykład: dla badanych nagroda w wysokości 15 jednostek była warta po 3 latach 100, a kara 28 jednostek. Wynika z tego, że oczekujemy silniejszych gratyfikacji z tytułu odroczenia w czasie terminu ich spełnienia, ale z drugiej strony dużo mniejszej kary, kiedy jest przełożona na później.

Z tematem efektu nagrody i kary wiąże się jeszcze jedno zagadnienie. Kwestia kategoryzacji. Pamiętacie tekst z reklamy: Czy Masaj, który ma trzy woły jest bogaty czy biedny?,Czy Eskimos, który ma cztery psy jest bogaty czy biedny ?

Najprościej byłoby odpowiedzieć na tak zadane pytania: To zależy.

Okazuje się, że nasze umysły posługują się określonymi wzorcami myślowymi i działają stereotypowo. Dzięki zjawisku dopasowania, odpowiedź zazwyczaj się pojawia. Umysł dopasował odpowiedź do danej kategorii.

Idźmy dalej:

Masaj ma sześć lat i ma metr pięćdziesiąt wzrostu.

Eskimos ma szesnaście lat i ma metr pięćdziesiąt trzy wzrostu.

Okazuje się, że w przypadku pojedynczych ocen sprawa jest dość prosta. Odpowiedź na pytanie, który jest wyższy jest prosta, ale porównanie tych dwóch osób kompleksowo daje niespójne wyniki i chaos, w zależności od tego jakie zostaną przyjęte normy. Osądy i preferencje są spójne w jednej kategorii, ale porównywanie obiektów z różnych kategorii daje już różne rezultaty.

W książce Pułapki myślenia Daniela Kahnemana pojawia się taki przykład:

Czy lubisz bardziej: jabłka czy brzoskwinie?

Czy lubisz bardziej: steki czy gulasz?

Czy lubisz bardziej: jabłka czy steki?

Pierwsze i drugie pytanie należy do tej samej kategorii. Pytanie trzecie, które do porównania ma rzeczy z dwóch różnych kategorii sprawia już sporą trudność.

W tym miejscu warto też zauważyć, że poza normą w umyśle pojawia się także pilność, czy ważność. Im więcej kategorii, tym odpowiedzi będą trudniejsze i wyniki niejednoznaczne.

W coachingu stosuje się w związku z tym różnego rodzaju narzędzia, które pomagają podjąć decyzję. Takim cennym narzędziem jest np. lejek coachingowy, który pomaga wybrać z wielu opcji. Takim narzędziem jest też siatka celów.

Problemem, z którym zmagają się prokrastynatorzy/zwlekacze również wiąże się z efektem nagrody i kary. Powodem odwlekania jest zwykle brak natychmiastowych wyników, bądź lekceważenie kary. Odwlekanie daje natychmiastową nagrodę (ulgę), a kara przełożona w czasie jest mniej dotkliwa. Pomocna w tym zakresie może być głównie zmiana nawyków.

Jeżeli chcesz się z nami skontaktować, w tym także w sprawie warsztatów i szkoleń, prosimy napisz do nas. Prosimy o kontakt mailowy także w sprawie indywidualnych sesji coachingowych.

Autorka wpisu: Małgorzata Wąsowska

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: