coaching4smart

Paradoks czasu w coachingu

In Codzienne wpisy o narzędziach w coachingu on 24/12/2012 at 05:00

Pierwsze spotkanie z Klientem, podobnie jak spotkanie z samym sobą i innym człowiekiem ujawniania wiele informacji. Dzisiaj będzie o perspektywie czasu, w której „żyjemy”.

Prof. Philip G. Zimbardo to światowej sławy amerykański psycholog. Zyskał popularność dzięki przeprowadzonemu w 1971 r. na Uniwersytecie Stanforda tzw. eksperymentowi więziennemu. Jest współautorem książki Paradoks czasu*, w której prezentuje koncepcję, że w życiu mamy dwa rodzaje czasu: chronologiczny lub zegarowy i psychologiczny. Dwa pierwsze służą do umieszczania zdarzeń na osi czasu, a ostatni jest kreowany w naszym umyśle. Czas psychologiczny został nazwany przez autorów jako perspektywa określania czasu. Chodzi o to, w jaki sposób każdy z nas umieszcza przepływ osobistych doświadczeń w określonej strefie czasu: w przeszłości, teraźniejszości, przyszłości. Zrozumienie perspektywy postrzegania czasu u siebie i innych ludzi może pomóc w lepszym radzeniu sobie w życiu, w kontaktach z innymi, w znalezieniu drogi do osobistego szczęścia, ale także decyduje o efektywności sesji coachingowej.

Na perspektywę postrzegania czasu wpływa wiele czynników, w tym kultura, religia, grupa społeczna, warunki ekonomiczne, w których żyjemy, wartości wyniesione z rodziny, doświadczenia osobiste, edukacja, wiek. Od nich zależy to, jak postrzegamy czas, np. nadmiernie koncentrując się na przeszłości, teraźniejszości, czy przyszłości. Jak się okazuje również nasza perspektywa czasu ma wpływ na podejmowanie przez nas decyzje w życiu oraz na to, czy potrafimy elastycznie przenosić się od przeszłości przez teraźniejszość do przyszłości. Każda z perspektyw ma swoje plusy i minusy.

zegar

Klienci nadmiernie nastawieni na teraźniejszość nie koncentrują się zbytnio na konsekwencjach własnych decyzji, przez co są bardziej narażeni na uzależnienie od alkoholu, narkotyków, wyścigów samochodowych, czy seksu. Chętniej sięgają po przyjemności (jak niezdrowe jedzenie) nie zważając na konsekwencje. Wolą improwizować, niż planować, czy wspominać. Zwykle zaniedbują swoje zdrowie, nie robiąc regularnie badań lekarskich, mało śpiąc, czy nie czyszcząc zębów. Analiza przyszłych konsekwencjach działań dla osób patrzących na rzeczywistość z tej perspektywy nie ma większego znaczenia. Niemniej jednak spojrzenie w teraźniejszość może pomóc zanurzeniu się w wewnętrzne i zewnętrzne doświadczanie w trakcie wykonywania działań lub pracy. Prezentują dwa podejścia do pieniędzy: nie są dla nich istotne lub wykorzystują je do osiągania radości i nowych podniet. W sytuacjach kryzysowych zwykle mają wsparcie przyjaciół i znajomych.

Z kolei Klienci umiarkowanie nastawieni na przyszłość rozważają pozytywne i negatywne skutki swoich decyzji, przez to nie podejmują ryzykownych zachowań, a tym samym mają większą szansę na osiągnięcie sukcesu. Zwykle odbywają regularne kontrole medyczne i dentystyczne oraz preferują zdrowy tryb życia. Przygotowują plany dotyczące nie tylko najbliższych kilku lat, ale także emerytury, choć poświęcają mniej czasu na wakacje i odpoczynek. Mają tendencję do kończenia rozpoczętych spraw i lepszego zarządzania czasem, a dodatkowo lepiej zarabiają, nie wydając na błahostki. Są wytrwali i oszczędniejsi. Przedkładają przyszłe nad krótkoterminowe, jednorazowe korzyści. Osobom skrajnie nastawionym na przyszłość grozi poświęcenie rodziny, przyjaciół i radości z życia na rzecz sukcesu. Zwykle mają też problemy ze zdrowiem na skutek długoterminowego stresu związanego z przedkładaniem pracy nad odpoczynek oraz odczuwaniem presji czasu, że nie zdążą zrobić wszystkiego czego pragną. W średnim wieku mają tendencję (mimo osiągniętego sukcesu) do odbierania swojego życia jako puste.

Klienci skoncentrowani na przeszłości podejmują decyzje oglądając się wstecz i w przypadku większości z nich zastanawiają się, co by zrobili w podobnej sytuacji w przeszłości. Uczą się z przeszłych doświadczeń w nadziei, że w przyszłości pozwoli im to uniknąć błędów z przeszłości. Są to osoby, które nie chcą zmian, nie interesują je nowe technologie, czy zawieranie nowych znajomości. Zwykle chcą zachować status quo i unikać strat. Są zaangażowane w podtrzymywanie kontaktów z członkami rodziny i tradycji oraz dość często mają krótkoterminowe (na tydzień, miesiąc, rok, pięć lat), choć bardzo konkretne plany.

Umiarkowane nastawienie do przeszłości, teraźniejszości i przyszłości daje szansę na równowagę i szczęście. Skrajne prowadzą do niezdrowych wzorców życia. Balans między przeszłości, teraźniejszością i przyszłością polega na:

  • nastawieniu na przeszłość w podejmowaniu decyzji (czerpaniu z doświadczenia swojego i innych), choć nie trzymania się ich kurczowo,
  • zdolności czerpania przyjemności z teraźniejszości, ale wybieranej świadomie, a nie impulsywnie jak dzieci,
  • zorientowaniu na przyszłość i zmiany, ale nie na tyle, by poświęcić dla niej rodzinę i bliskich.

W książce współautorstwa prof. Philipa G. Zimbardo można znaleźć wiele interesujących zadań na osiągnięcie balansu w życiu oraz lepiej zrozumieć innych ludzi i ich perspektywę postrzegania czasu.

Oto link do wywiadu z prof. Zimbardo oraz linki: 1.,2.,3.,4. oraz 5. do filmu o eksperymencie więziennym.

Nie ulega jednak wątpliwości, że czas jest najcenniejszą rzeczą, jaką mamy i możemy dać sobie oraz drugiej osobie. Tylko jeden raz możemy użyć posiadany przez nas czas zegarowy.

Jeżeli chcesz się z nami skontaktować, w tym także w sprawie warsztatów i szkoleń, prosimy napisz do nas. Prosimy o kontakt mailowy także w sprawie indywidualnych sesji  coachingowych.

Autorka wpisu: Małgorzata Wąsowska

*Źródło: John Boyd, Philip  Zimbardo, Paradoks czasu. Psychologia postrzegania czasu., PWN, Warszawa 2012.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: