coaching4smart

Efekt Zeigarnik

In Codzienne wpisy o narzędziach w coachingu, Zarządzanie czasem on 21/05/2012 at 05:00

W psychologii funkcjonuje pojęcie efektu Zeigarnik, który został zauważony i opisany przez Blumę W. Zeigarnik. Początkowo psycholożka opisała to zjawisko jako zadania, które pamiętamy lepiej, z uwagi na to, że nie zostały jeszcze wykonane w porównaniu do tych, które zostały zakończone. Konkluzja jest taka, że jeśli wykonanie zadania jest satysfakcjonujące, będzie ono „zamknięte” i gorzej zapamiętane w porównaniu do tego, które nie jest zakończone.

Praktycznym przykładem dla zobrazowania tego zjawiska miała być kelnerka z wiedeńskiej restauracji, którą obserwowała Zeigarnik, a która lepiej pamiętała klientów, którzy nie byli obsłużeni lub nie zapłacili rachunku, niż tych, którzy już opuścili lokal.

Anegdota głosi, że Zeigarnik postanowiła potwierdzić swoje obserwacje w warunkach uczelnianych i poprosiła studentów o wykonanie kilkunastu prostych zadań. Oczywiście od czasu do czasu przerywała im w trakcie, a potem sprawdzała co pamiętają z tego co robili. Okazało się, że mniej więcej 2 x więcej jej studentów zapamiętało to, przy czym Zeigarnik im przerywała niż to, co zrobili gdy nikt im nie przeszkadzał.

Obecnie pogląd na to zjawisko nieco ewaluował i mówi się raczej o tym, że zadania, których dokończenie przerwano, są lepiej pamiętane, niż te, które można było swobodnie dokończyć. To pokłosie eksperymentu, który wykonał Kenneth McGraw. Otóż poprosił swoich studentów o rozwiązanie łamigłówki. Zanim ktokolwiek zdążył się nią zająć, oświadczył że doświadczenie się skończyło i że nie muszą go wykonywać. Okazało się, że 90% z nich nie przerwało pracy, tyle że robili to już z własnej woli. Można na to doświadczenie spojrzeć też z innej strony. Czego potrzeba, żeby skończyć zadania lub zrealizować cel? Po prostu je/go zacząć. Nawet jeżeli zostanie przerwane/y, bo np. nie wystarczy czasu na pełne wykonanie od razu.

Efekt Zeigarnik jest przywoływany np. w sprzedaży, kiedy zwykle pamięta się Klientów, którzy przysporzyli kłopotów, przeszkadzali i spowodowali, że podjęto efektywniejsze i bardziej profesjonalnego działania.

Niektórzy ten efekt zauważają także w stosunkach międzyludzkich. Pojawia się tendencja do wracania myślami do osób i zdarzeń, które bardzo nami wstrząsnęły i które zostały przerwane. Mogą to być gwałtowne rozstania lub wydarzenia takie, jak np. śmierć w rodzinie, utrata pracy, czy wypadek. Tak długo, jak to zdarzenie nie zostaje „zamknięte”, czy wrzucone do przysłowiowej szuflady, „rana jątrzy”, a nasze myśli są zajęte rozpamiętywaniem tego wydarzenia. W związku z tym nie zajmujemy się tym, co byłoby dla nas korzystne, ale nasz mózg próbuje zakończyć niedokończone/przerwane zadanie.

Efekt ten jest zauważalny także w sporcie. Mówi się, że warto zakończyć trening w momencie, kiedy nam się udaje np. figura lub podanie, a nie w momencie porażki. Jeżeli zdarzy się pomyłka, warto podjąć jeszcze jedną próbę zakończenia zadania z sukcesem, a nie przerywania w momencie niepowodzenia.

Zjawisko odkryte przez psycholożkę wykorzystuje się też we wpływaniu na ludzi. Dość często w serialach telewizyjnych odcinek kończy się w tracie trwania jakiejś sytuacji lub zdarzenia. To „niedokończenie” powoduje, że widzowie lepiej zapamiętają serial i odczuwają potrzebę otrzymania zakończenia („znalezienia rozwiązania sytuacji”), co wpływa na oglądalność filmu. Podobne triki stosuje się np. w porannych programach informacyjnych, przerywając informacje reklamami. Wykorzystują je także trenerzy w trakcie wykładów oraz niektórzy nauczyciele.

Czas na pytania:

Jeżeli chcesz, aby w ogrodzie zakwitły piękne kwiaty, najpierw musisz pozbyć się chwastów, a zatem wypisz niedokończone lub przerwane zadania, które „marnują” Twój czas i energię.

Które z nich chcesz zakończyć i „zamknąć do szuflady” już dzisiaj?

Co dzięki temu zyskasz?

Co zrobisz z uwolnioną w ten sposób energią?

Co zrobisz z resztą zadań?

W jaki sposób chcesz być gotowy/a na nowe?

Jaki jest Twój pierwszy krok?

Jak jeszcze chcesz wykorzystać Efekt Zeigarnik w Twoim życiu?

Co Ci to da?

Jeżeli chcesz się z nami skontaktować, w tym także w sprawie warsztatów i szkoleń, prosimy napisz do nas.

Autorka wpisu: Małgorzata Wąsowska

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: