coaching4smart

Diagram rybia ość

In Codzienne wpisy o narzędziach w coachingu, Zarządzanie czasem on 16/05/2012 at 05:00

Dzisiaj zaproponuję nowe narzędzie. Także „zapożyczone” z przemysłu.

Diagram rybia ość, nazywany także wykresem przyczynowo – skutkowy lub diagram Ishikawy (ang.: Ishikawa diagram, Fish bone diagram, Cause and effect diagram) został wymyślony przez Kaoru Ishikawa.

Zwykle rozpatruje się 5 głównych składników niepożądanego efektu – określanych jako tzw. 5M: Manpower (ludzie), Methods (metody), Machinery (maszyny), Materials (materiały), Management (zarządzanie). Każdy z tych elementów rozbija się na  mniejsze elementy, a następnie rozpatruje indywidualnie jako problemy do rozwiązania. Diagram jest analizą różnych czynników oraz ich wzajemnych powiązań wywołujących określony problem oraz analizą skutków spowodowanych ich wzajemnym oddziaływaniem. Kierunek strzałki wskazuje podprzyczynę wywołującą skutek.

Diagram może być użyty w trakcie sesji coachingowej w ten sposób, że należy wybrać od ok. 2 do 4 podprzyczyn, które prawdopodobnie mają największy wpływ na wynik działania (np. porażkę) oraz przeanalizować, która z przyczyn rzeczywiście wywołuje problem, jak też określić sposób wyeliminowania najbardziej prawdopodobnego elementu, który przyczynia się do powstawania efektu niezgodnego z oczekiwaniem. Wyniki przeprowadzonej analizy można sformułować w postaci wniosków.

Konsekwencją graficznej formy przedstawienia przyczyn i skutków niepowodzeń jest wizualne rozpatrzenie problemu oraz identyfikacja wzajemnych zależności. Zgodnie z zasadą Pareto 80% problemów ma swoje źródło w 20% przyczyn. Warto zatem zidentyfikować kluczowe przyczyny, które mają tak znaczący wpływ na efekt działań.

Do wykonania diagramu konieczna jest kartka papieru, duża tablica lub program komputerowy (może to być np. MS Power Point).

Najpierw należy odpowiedzieć na pytania:

Co to za problem? Proszę go nazwać.

Kiedy problem wystąpił?

W jakich okolicznościach problem wystąpił?

Następnie zastanowić się, czy problem dotyczy: ludzi, metody, maszyny, materiału, czy zarządzania (czyli 5M). Możemy dodać także inne kategorie, jeżeli pojawi się taka potrzeba. Ważne, żeby zidentyfikowane kategorie przyczyn dały wskazówki, co należy polepszyć, żeby osiągnąć satysfakcjonujący efekt.

Następnie rysujemy kręgosłup ryby i identyfikujemy problem, czy skutek oraz „odnogi”, czyli ości i identyfikujemy przyczyny. Po wpisaniu kategorii łączymy je z „kręgosłupem” – i powstaje nam diagram, który przypomina swoim wyglądem rybią ość.

Oto Diagram rybia ość przygotowany przez Klienta.

Skoro już wiadomo, jaki jest problem, jakie są przyczyny i co należy zmienić, bo dotychczasowe działania nie przynoszą pożądanego efektu – nie pozostaje nic innego, jak tylko sformułować cel SMARTER (opis) i wykorzystać diagram do przygotowania nowego planu działania, uwzględniającego posiadane przez Klienta zasoby. Coaching pomaga w osiąganiu celów, a nie rozwiązywaniu problemów, stąd też problem należy zamienić na cel.

Można diagram też wykorzystać np. jako element pracy z krytykiem w strategii Walta Disney’a.

Niektórzy coachowie stosują go także jako element przełamania impasu w trakcie sesji coachingowej z Klientem poprzez identyfikację przyczyn występowania impasu. Praca w takiej sytuacji zaczyna się od określenia skutku, czyli niepożądanego stanu (brak zaufania, niechęć do określenia celu, problemy z jego realizacją, etc.). Następnie zostają określone przyczyny, jak powyżej w przykładzie w podziale na poszczególne 5 składników. Przy czym np. w książce Coaching Zbiór narzędzi wspierania rozwoju, autorstwa S. Rogala-Marciniak i Ł. Marciniaka składniki te zostały podzielone na:

  • warunki materialne,
  • otoczenie,
  • cele i kierunki działania,
  • zdarzenia,
  • metody i zasady,
  • osobowość.

A oto link do przykładu jeszcze innego sposobu użycia diagramu.

Jeżeli chcesz się z nami skontaktować, w tym także w sprawie warsztatów i szkoleń, prosimy napisz do nas.

Autorka wpisu: Małgorzata Wąsowska

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s